| Kommentar zum Toponym: |
Antike Namensformen:
Sesta (Geogr. Rav. p. 74.23)
Zur Datierung:
Der Ort ist nur beim Geographen von Ravenna bzw. seiner spätantiken Vorlage belegt, sein Eintrag auf der Karte damit spätantik zu datieren.
Miller, Itineraria, Sp. 295:
Ad Sextvm, Sexta (Gu), Sesta (Ra); j., wenn auf die Entfernung 6 Wert gelegt wird, bei Rosia, anderenfalls etwa bei Castello, am Flüßchen Feccio, nördlich von Chisardino. Bei dem gebirgigen Terrain wäre die Entfernung 33 + 16 nicht zu hoch. 16 (wohl mit der folgenden Zahl 6 verwechselt; bei 6 stimmt die Entfernung).
Datierung (Barrington):
Ad Sextum – Late Antique (ItMiller 295)
RE:
Ad Sextum [1]
(Tab. Peut. Geogr. Rav. IV 36) Station zwischen Aquae Populaniae und Sena Iulia in Etrurien. [Philipp]
TIR
AD SEXTUM (DECIMUM) 31
I, Toscana, Siena VII
Mansio/statio XI/b
a. Mansio sulla strada litorale tirrenico-Siena, a mp. XXXIII da AQUAE POPULONIAE e XVI da S(A)ENA JULIA (da cui forse già Ad Sextum decimum: anche in Tab. Peut. sembra indicato, tra Siena e Ad Sextum, un percorso lungo). A tale distanza - presso la località Papena - sembra corrispondere l`attraversamento del fiume Feccia e il bivio con la strada che portava anticamente a nord (Roselle); perciò la stazione viaria. Ivi, allineate alla strada, piccole necropoli con tombe di VI-V sec. a.C. e tardo-etrusche (materiali analoghi a quelli di Magliano: MALINIANUM, datati da numerose monete romane alla prima meta del II sec. a.C.). Si ricorda una necropoli romana con lucerne - una con marca di C. Anne(ius) - monete di bronzo presso Castelletto e "anticaglie" nei pressi di Montalcinello ad ovest (Targioni Tozzetti).
c. Tab. Peut. IV, 3; Rav. IV, 36; Guido 51.
d. CIL XI 6699 ,21.
e. Necropoli.
f. Lopes Pegna 1952-53, p. 390 (Frosini); K.M. Phillips, Papena, in NSc 1965, pp. 6-11 e Id., Papena (Siena) - Sepoltura tardo etrusca, in NSc 1967, pp. 23-40; Maroni 1973, p. 66; Volpi 1992, p. 307.
a. Mansio an der Küstenstraße Tyrrhenisches Meer-Siena, 33 Meilen von AQUAE POPULONIAE und 16 Meilen von S(A)ENA JULIA entfernt (von wo aus vielleicht schon Ad Sextum decimum: Auch in der Tab. Peut. scheint zwischen Siena und Ad Sextum eine lange Strecke angegeben zu sein). Dieser Entfernung – in der Nähe der Ortschaft Papena – scheint die Überquerung des Flusses Feccia und die Kreuzung mit der Straße zu entsprechen, die früher nach Norden (Roselle) führte; daher die Straßenstation. Dort, entlang der Straße, kleine Nekropolen mit Gräbern aus dem 6.-5. Jahrhundert v. Chr. und spätetruskischen Gräbern (Materialien ähnlich denen von Magliano: MALINIANUM, datiert anhand zahlreicher römischer Münzen auf die erste Hälfte des 2. Jahrhunderts v. Chr.). Erwähnenswert sind eine römische Nekropole mit Öllampen – eine davon mit dem Markenzeichen C. Anne(ius) – Bronzemünzen bei Castelletto und „Antiquitäten” in der Nähe von Montalcinello im Westen (Targioni Tozzetti).
|
| Literatur: |
[1] Desjardins, Table, p. 146, col. 2, no. 5.
[2] Miller, Itineraria, Sp. 295.
[3] Philipp, Hans, Sextum, ad [1], in: RE II. A2 (1923), Sp. 2056.
[4] TIR K 32, 8, 31: Ad Sextum (Decimum).
[Standard-Literatur-Liste im PDF-Format]
|